Van harte welkom op ons ondernemersforum

Vraag & antwoord, ervaringen & discussie, voor en door ondernemers.

Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?

  Higherlevel.nl
  Vaste rubrieken
  Video's en Webinars
  Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
Pagina's: [1] 2
Auteur  Onderwerp: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling? (3523 keer gelezen)
TwaBla
Legend

Karma: 192

Berichten: 15005



Filterbubbels - de nieuwe verzuiling? 1 reus
« TwaBla Gepost op: 6 december 2016, 14:16 »

Jouw waarheid is de mijne niet. Jouw wetenschap is de mijne niet. Jouw rechtspraak is de mijne niet. Jouw democatie is de mijne niet. We leven in een wereld waarin de tegenstellingen steeds sterker worden. En dat wordt versterkt doordat we media gebruiken die 'het nieuws' filteren op relevantie en doordat er nieuwsbronnen ontstaan die nieuws op maat maken.

Dat fenomeen wordt beschreven door Eli Pariser, auteur van het boek The Filter Bubble - hier te zien op een TEDtalk in 2011. Volgens mij zijn deze presentaties helaas niet te embedden op dit forum (Emerce lukt het wel).

Dat nieuws op maat speelt een rol bij verkiezingen. Aanhangers van partij X krijgen ander nieuws dan aanhangers van party Y. En elke partij kent zijn nieuwscreatoren die wereldbeelden invullen met stories die slechts deels of in het geheel niet gebaseerd zijn op feiten. Hier een voorbeeld over de islamisering van Londen (lees vooral ook de reacties uit Londen zelf, veel hoopgevende humor).

Dat raakt ook ondernemers. Er zijn filterbubbels rond food (wat is gezond), rond klimaatverandering, rond de bankencrisis, rond online shoppen, rond het ZZP-vraagstuk, rond elder-verelendung, rond beauty en zelfs rond wc-luchtjes.

Je zou kunnen zeggen dat die filterbubbels de internetversie zijn van de oude verzuiling. Gereformeerden, katholieken, socialisten en liberalen hadden vroeger ook hun eigen media-bubbels (dagbladen en omroepen) met elk een gekleurde waarheid. We hebben echter ook een periode gekend waarin die wereldbeelden overbrugd werden door een gedeeld idee over wetenschap en rechtspraak en gezamenlijk belang. Een renaissance die enkele decennia duurde. Het idee was dat internet zou bijdragen aan verdere verspreiding van een gedeelde waarheid, maar nu lijkt fragmentering in virtuele realiteiten voorrang te krijgen.

De aandacht richt zich daarom op platforms zoals Google en Facebook. Jouw zoekresultaten zijn de mijne niet. Jouw likes zijn de mijne niet. Moeten Google en Facebook geen verantwoordelijkheid nemen bij het filteren van zoekresultaten en media-prikkels? Kunnen zij iets doen tegen de verspreiding van onzin-feiten? Of moeten we onszelf beschermen? Hans de Zwart (Bits of Freedom) geeft zeven adviezen op Emerce. Volgens onderzoekers van de UvA valt het nog wel mee.

Het debat over die filterbubbels is echter belangrijk. We zitten midden in een serie verkiezingen die de toekomst van Nederland en Europa en de wereld gaan bepalen. Bij het maken van keuzes is het belangrijk dat we de mechanismen van filterbubbels kennen (om enig begrip voor afwijkende standpunten te krijgen) en dat we het effect op de eigen meningsvorming kunnen inschatten. Zien we zelf nog wel het nieuws dat ons onwelgevallig is?

Nou kunnen we hier een enorm debat beginnen over wereldbeelden en verkiezingen (bij zo'n topic bijna niet te vermijden), maar het is zeker zo interessant om ondernemers-specifieke voorbeelden te delen van filterbubbels. Krijgen we allemaal dezelfde info over klimaatverandering? Ontstaat er een segment van mensen die de standaard gezondheidszorg afwijzen? Van health-freaks? Van boze bejaarden? En is die polarisering sterker door de invloed van platforms zoals Google en Facebook?

Volgens mij zijn die kleine filterbubbels een goede illustratie van de grotere gasbellen die nu geleidelijke groeien. En door te dealen met die kleine bubbels kunnen we de risico's van de grotere bellen wellicht verminderen.

Voorbeeld: ik probeer al jaren het commercieel belang van mobiel internet in te schatten. Daar wordt door belanghebbende (zoals Google en de telecombedrijven) al heel lang desinformatie over verspreid. Maar dat is institutionele desinformatie, niet hetzelfde als algoritmes die bijdragen aan desinformatie. Hoewel....

De donkere kant van Dick Bruna. Kunsthal half-maart/half-augustus Zie de kracht van grafisch ontwerp.
TwaBla
Legend

Karma: 192

Berichten: 15005



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« TwaBla Antwoord #1 Gepost op: 6 december 2016, 14:18 »


De donkere kant van Dick Bruna. Kunsthal half-maart/half-augustus Zie de kracht van grafisch ontwerp.
WalterBrokx
Filmmaker
Legend

Karma: 60

Berichten: 561



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« WalterBrokx Antwoord #2 Gepost op: 6 december 2016, 17:05 »

Interessant onderwerp.
We hebben inmiddels 2 grote filterbubbels: een groep die MSM (Mainstream Media) wantrouwt, maar wel kanalen vertrouwt die vaak een hoop niet geverifiëerde desinformatie* verspreiden en vice versa.
(*Bijvoorbeeld: pizzagate, bussen vol paid protestors: beiden complete nonsens, maar gretig geloofd. Een paar dagen geleden deelde een Nederlandse politicus nog een bericht dat meer dan een jaar oud was, maar presenteerde het als nieuws (dat genegeerd werd).)
Maar ja: de mainstream media ging mee in het gephotoshopte bewijs dat Powell presenteerde en de invasie van Irak inluidde. Met alle gevolgen van dien. Bij de NOS zijn ze ook een paar keer door de mand gevallen met gemanipuleerd nieuws. Dat creëert dus blijkbaar zo'n wantrouwen dat de nieuwe voorspelling voor het verschijnen van Nibiru eerder geloofd wordt dan wetenschap.

Dit alleen zorgt vaak voor felle debatten waarbij men elkaar niet begrijpt en ook nauwelijks weet te overtuigen, omdat feiten of logica soms gewoon opzij worden geschoven en het debat niet voorbij een dogmatische oefening lijkt te komen.

"Goede propaganda hoeft niet waar te zijn. Het gaat erom dat het het juiste effect heeft. Als je een leugen vak genoeg herhaalt, blijft er uiteindelijk toch een deel 'hangen' als zijnde de waarheid."
- Vrij naar een wereldberoemd figuur.
"Reclame komt van het woord 'reclameren': het blijvend herhalen, zodat men de boodschap onthoudt."
- over reclame: schrijver onbekend

Ja, de nieuwe verzuiling is een neveneffect van algoritmes en commerciële of politieke belangen.
(De nieuwe vertrutting ook: facebook censureert bijvoorbeeld beeldende kunst, maar herkent heimelijke neonazi propaganda niet.)

BrokxMedia - Audiovisueel Ontwerp
Boeiende Bedrijfsfilms, Commercials & Onlinevideo
Bezig met een korte film. De eerst teaser staat hier:
https://www.facebook.com/KoekjesKorteFilm/videos/411303572584235/
TwaBla
Legend

Karma: 192

Berichten: 15005



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« TwaBla Antwoord #3 Gepost op: 6 december 2016, 17:31 »


Het werkt allerlei kanten op, vandaar dat ik ook vraag om niet alleen die typisch politieke en maatschappelijke effecten te benoemen. Dat de zwarte kousen-kerk alles interpreteert aan de hand van bijbelspreuken is tot daar aan toe, maar iemand zou eens de Facebook-bubbels van een grote steekproef aan tieners moeten bestuderen. Zijn er nog geen social media monitoring tools waarmee dat kan? Bubble-cluster detectors?

En bestaan er al bubble-busters die bewust inbreken in filter-bubbles? Al die fake-news verspreiders zijn tot op zekere hoogte ook bubble-surfers.

De donkere kant van Dick Bruna. Kunsthal half-maart/half-augustus Zie de kracht van grafisch ontwerp.
Benm
Moderator

Karma: 188

Berichten: 5967



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« Benm Antwoord #4 Gepost op: 6 december 2016, 17:42 »

Emerece geeft aardige tips, waaronder het gebruiken van anonieme toegang tot google resultaten, zie ook hier: https://dontbubble.me/

Zelf gebruik ik startpage.com standaard, en de resultaten zijn echt anders dan wanneer ik direct via google.com ga zoeken.

Overigens is het ook wel een aardige uitdaging voor SEO: Je staat niet meer 'op nummer drie' voor een gegeven zoekterm, maar je positie is per persoon verschillend. Dat maakt het weer lastig om objectieve prestaties van SEO te meten, of je moet bijvoorbeeld die via startpage.com als 'standaard' accepteren, wat mogelijk helemaal niet klopt met de werkelijkheid.

Ron van der Kolk
Interim Manager
Legend

Karma: 225

Berichten: 2241



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« Ron van der Kolk Antwoord #5 Gepost op: 6 december 2016, 17:45 »

Interessant onderwerp, TwaBla!

Het leest bijna als een bedreiging, die persoonlijke nieuwsgaring. Tegelijkertijd blijkt keer op keer dat zo dingen voor het voetlicht komen die de standaard journaals en kranten niet oppikken. Een minder grote gedeelde waarheid hoeft niet slecht te zijn; het kan leiden tot loopgravendiscussie maar ook uitnodigen tot onderzoek, ontwikkeling, waarheidsvinding, opbouwende discussie enzovoorts. Nieuws dat niet past in een grote gedeelde waarheid is niet per definitie onzin. Het is dan ook maar de vraag wat mensen dichter bij de werkelijkheid brengt: voorgekauwde nieuwspakketjes of eigen selectie.

Maar zelfs eigen nieuwsgaring is niet meer wat het geweest is. Als je online zoekmachines gebruikt voor je nieuwgaring, dan filtert de zoekmachine ook voor je. Er ontstaat als het ware een tussenvorm, waarbij je zelf zoekt, maar niet volledig onafhankelijk geselecteerde informatie terug krijgt. Ik denk dat dat effect wel meevalt, want het is menselijk om andere informatie toch te negeren, zelfs al zou de zoekmachine die prikkelend en ongevraagd aanbieden.

Ik ga niet mee in samenzweringstheorieën over mainstream media. Het doel van de mainstream media is wel om zichzelf in stand te houden, waardoor het draait om kijkcijfers; ook bij de publieke omroep. Dat kleurt de nieuwsselectie enorm; kijkers houden immer niet van goed nieuws. Elke keer weer filmbeelden van dat ene pleintje in dat verre land waar mensen schreeuwend demonstreren, om bij de kijker de indruk te wekken dat zo'n heel land in brand staat. Dat houdt het namelijk spannend. Het publieke achtuurjournaal is daarin geen haar beter dan de kattenbakvulling met chocoladeletters; ongekleurd nieuws bestaat niet.

Ik zie niet zozeer een bubbelisering van de samenleving, maar een verschuiving. De inhoud van de bubbels wordt steeds minder bepaald door nieuwsproducten en steeds meer door nieuwsconsumenten. Daardoor gaan we ook van enkele grote bubbels naar vele kleintjes. Dat is niets nieuws en ook niet pas aan de gang sinds sociale media. Daarin is meer ruimte voor de waarheden van steeds kleinere groepen, maar dat maakt die waarheden niet minder waard. De invloed dan zoekmachines op dat proces acht ik niet zo groot.

Voor ondernemers is de ontwikkeling interessant. Adverteren in de mainstream media was vroeger al snel raak omdat er weinig anders wat en iedereen ze zag. Daarna kwam adverteren op sociale media, maar tegenwoordig is het zaak om potentiële cliënten te volgen, hun netwerk in kaart te brengen, te kijken wie ze kennen en zo te zien waar interessante klanten zitten. Ken je klant, ken hun bubbels. Ik zag laatst iets over data over spelers verzamelen in gratis online spelletjes, om zo via via bij een walvis (betalende speler) uit te komen waar je aan kunt verdienen.

Patrick Keizer
Legend

Karma: 80

Berichten: 562



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« Patrick Keizer Antwoord #6 Gepost op: 6 december 2016, 17:48 »

Ik volg heel wat foodbloggers en ik merk het direct als er weer een gratis product is verspreid of een lunch is georganiseerd. Al die bloggers schrijven dan vrijwel tegelijkertijd in lovende woorden over zo'n product. De sausenmaker met die Duitse naam organiseert deze week zelfs een masterclass voor foodbloggers in hun Innovation Center.

Heel wat consumenten volgen die bloggers op social media en krijgen dus (onbewust) allerlei gekleurd nieuws te zien in hun gefilterde bubbel.

Hetzelfde procedé zie je in het nieuwscircus en ik denk niet dat er veel verschil is ten opzichte van de vroegere verzuiling. Toen las je de kranten, luisterde en keek je naar de omroepen van je zuil - nu volg je de social media kanalen die bij je interesses aansluiten. Werd eerst het nieuws door de top van je zuil gefilterd, nu doen Google, Facebook, Twitter etc. dat voor jou.

Is dat problematisch? Ik weet het niet, volgens mij wordt het problematisch als je op enig moment je kritisch vermogen verliest en niet meer uit je bubbel kunt stappen of open wil staan om in een andere bubbel te kijken.

Benm
Moderator

Karma: 188

Berichten: 5967



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« Benm Antwoord #7 Gepost op: 6 december 2016, 18:00 »

Ik denk dat het voornaamste probleem is dat heel veel mensen dit niet weten.

Neem bijvoorbeeld facebook, daar krijg je standaard je timeline gefilterd op je eigen voorkeuren, maar ook op basis van wat je vrienden bekijken (niet eens delen, maar alleen klikken op links naar buiten) en dergelijke. En dat filter gaat eigenlijk niet uit. Je kunt kiezen voor 'most recent' of 'top stories' maar ze zijn beide gepersonaliseerd.

WalterBrokx
Filmmaker
Legend

Karma: 60

Berichten: 561



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« WalterBrokx Antwoord #8 Gepost op: 6 december 2016, 20:32 »

Filterbubbels kunnen ook voor verdieping zorgen: bijvoorbeeld bij muziek, kunst of films. Je krijgt suggesties voorgeschoteld die in het verlengde liggen van eerder getoonde voorkeuren. En dat kan mooie ontdekkingen opleveren. (Aan de andere kan, kan het ook ontdekkingen voorkomen als je een wat meer eclectische smaak hebt.)

Wat Ron aanstipt is ook waar: je krijgt ook eerder 'klein' nieuws aangereikt over dingen die jou wel interesseren. Dan is er op verjaardagen toch een meer gevariëerde gespekstof mogelijk dan alleen het 8 uur journaal en familieperikelen.  
Over het woord 'bedreiging': ja, ik ben van mening dat die er ook is. Je kan volgens mij ook te diep in jouw eigen filterbubble rabbithole terechtkomen en vervreemden van de feitelijke werkelijkheid (whatever that may be).
Alles is tegenwoordig 'beleving'. Zelfs feiten worden soms weggewuifd met 'zo voel ik dat niet'. Tegelijkertijd is het ook belangrijk om gevoelens niet zo maar weg te wuiven.
Maar een democratie functioneert toch het best met een goed geïnformeerde bevolking. Filterbubbels kunnen dat ernstig in de weg staan.
In het meest extreme uiterste zouden er babylonische filterbubbels kunnen ontstaan, waarbij verschillende bubbels elkaar echt niet meer begrijpen. Dat idee is natuurlijk een staaltje hyperbolisch extrapoleren, maar is dit eigenlijk niet wat we zien bij bijvoorbeeld geradicaliseerde jongeren die zich aansloten bij IS? Onthechting en vervreemding dmv een filterbubbel die steeds minder transparant wordt, waardoor uiteindelijk alleen de tunnelvisie aan het eind van de rabbithole lijkt te bestaan?
Filteren naar interesses is toch net iets anders dan filteren om gedrag en ideeën te sturen of het naar de mond praten van de bubbelbewoner.

Tegelijkertijd kunnen filterbubbels het voor ondernemers makkelijker maken om een niche doelgroep te bereiken.
Het mes snijdt aan 2 kanten. Maar als we er echt grip op verliezen aan 3 kanten, want dan is er geen handvat meer en bezeren we ons zelf terwijl we het proberen te gebruiken.

BrokxMedia - Audiovisueel Ontwerp
Boeiende Bedrijfsfilms, Commercials & Onlinevideo
Bezig met een korte film. De eerst teaser staat hier:
https://www.facebook.com/KoekjesKorteFilm/videos/411303572584235/
Ron van der Kolk
Interim Manager
Legend

Karma: 225

Berichten: 2241



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« Ron van der Kolk Antwoord #9 Gepost op: 6 december 2016, 22:15 »

Quote : WalterBrokx op  6 december 2016, 20:32
Maar een democratie functioneert toch het best met een goed geïnformeerde bevolking. Filterbubbels kunnen dat ernstig in de weg staan.
 
Dat lijkt een beetje op een citaat uit het artikel dat Twabla aanhaalde:

Quote:
In het debat over personalisatie wordt ook geopperd dat mensen hierdoor minder te weten komen over actuele gebeurtenissen
 
Mijn punt is dat ook zonder die filterende Googles en Facebooks mensen geen representatief beeld van de toestand in de wereld krijgen voorgeschoteld. Dat is niet zo, de klassieke nieuwsmedia zijn immers ook maar selectieve bubbels.



Daarnaast moeten we de filterbubbles ook weer niet overdrijven. Op de schaal van het bestaan van de mensheid is de globale communicatie nog maar net komen kijken. Dat daar weer een klein beetje vanaf gesnoept wordt door filtering is niet meteen een drama. Duizenden jaren lang fungeerden de dorpsgrenzen als natuurlijk filter. Tegenwoordig moet je echt ontzettend je best doen om enigszins in een bubbel te geraken en verschoont te blijven van de problemen van de rest van de wereld.

TwaBla
Legend

Karma: 192

Berichten: 15005



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« TwaBla Antwoord #10 Gepost op: 7 december 2016, 11:47 »

Quote : Ron van der Kolk op  6 december 2016, 22:15
Op de schaal van het bestaan van de mensheid is de globale communicatie nog maar net komen kijken.
 
Inderdaad. Op diezelfde schaal hebben we al relatief lang zonder grote conflicten geleefd. Misschien dat het streven naar gemene delers daar aan heeft bijgedragen.

Ik zie op mijn Facebook tamelijk agressieve (en soms onwaarachtige) berichten gedeeld worden door voorheen toch vriendelijke mensen.

De donkere kant van Dick Bruna. Kunsthal half-maart/half-augustus Zie de kracht van grafisch ontwerp.
Patrick Keizer
Legend

Karma: 80

Berichten: 562



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« Patrick Keizer Antwoord #11 Gepost op: 7 december 2016, 11:54 »

Quote : TwaBla op  7 december 2016, 11:47
Ik zie op mijn Facebook tamelijk agressieve (en soms onwaarachtige) berichten gedeeld worden door voorheen toch vriendelijke mensen.

 

Dat zag ik bij mijn persoonlijke pagina ook gebeuren, degenen die het in mijn ogen te gortig hebben gemaakt heb ik ontvriend. Zo creëer ik mijn eigen filterbubbel   

Ron van der Kolk
Interim Manager
Legend

Karma: 225

Berichten: 2241



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« Ron van der Kolk Antwoord #12 Gepost op: 7 december 2016, 12:22 »

Quote : Patrick Keizer op  7 december 2016, 11:54
Dat zag ik bij mijn persoonlijke pagina ook gebeuren, degenen die het in mijn ogen te gortig hebben gemaakt heb ik ontvriend.
 
Mensen met een onwelgevallige mening de mond snoeren? Je lijkt wel een dictator!   

Easy does it
ZZP-tools, Arnhem; Gerard
Legend

Karma: 26

Berichten: 656



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« Easy does it Antwoord #13 Gepost op: 7 december 2016, 14:49 »

Quote : Patrick Keizer op  7 december 2016, 11:54
Quote : TwaBla op  7 december 2016, 11:47
Ik zie op mijn Facebook tamelijk agressieve (en soms onwaarachtige) berichten gedeeld worden door voorheen toch vriendelijke mensen.

 

Dat zag ik bij mijn persoonlijke pagina ook gebeuren, degenen die het in mijn ogen te gortig hebben gemaakt heb ik ontvriend. Zo creëer ik mijn eigen filterbubbel   
 

Hi,

De grootste filterbubbel is die tussen onze oren.
We zien niet en horen niet, we vertalen alleen wat we denken te zien en te horen.
Door al die "communicatie" wordt het alleen maar minder.
Augmented Reality bril op en oordoppen in.


Quote:
Op diezelfde schaal hebben we al relatief lang zonder grote conflicten geleefd.
 

Wil je "lang" en "grote" definiëren?
In mijn bubbel is het toch echt anders.
Of zijn al die nieuwe medelanders hier toevallig?

Is het al Vrijdag ?   .

Groetjes,

http://zzp-tools-arnhem.nl/
Hulp en tools voor opstarten boekhouding.
Abyssus abyssum invocat.
WalterBrokx
Filmmaker
Legend

Karma: 60

Berichten: 561



Re: Filterbubbels - de nieuwe verzuiling?
« WalterBrokx Antwoord #14 Gepost op: 7 december 2016, 15:16 »

Quote : TwaBla op  7 december 2016, 11:47
Quote : Ron van der Kolk op  6 december 2016, 22:15
Op de schaal van het bestaan van de mensheid is de globale communicatie nog maar net komen kijken.
 
Inderdaad. Op diezelfde schaal hebben we al relatief lang zonder grote conflicten geleefd. Misschien dat het streven naar gemene delers daar aan heeft bijgedragen.

Ik zie op mijn Facebook tamelijk agressieve (en soms onwaarachtige) berichten gedeeld worden door voorheen toch vriendelijke mensen.

 

In West-Europa, ja. Mede dankzij de EU.
In centraal Afrika heeft heel lang een oorlog gewoed waar 6 landen bij betrokken waren.
Daarnaast zijn er ook de nodige proxy oorlogen gevoerd in Azië en Afrika.
Om maar niet te reppen over burgeroorlogen in Europa.
Maar inderdaad: geen Ieperachtige taferelen met honderdduizend(en?) doden in één dag. Geen wereldwijd gewapend conflict waarbij 80% van de landen ten strijde is getrokken.
We kunnen beter zien wat ons allemaal verbind, maar de ongelijkheid in de wereld is ook beter zichtbaar en dat werkt 2 kanten op. Enerzijds meer begrip anderzijds meer migratie waardoor samenlevingen juist weer onder druk kunnen komen te staan.

1 van de dingen die nieuws of nepnieuws viraal laat gaan is verontwaardiging: dat is een sterk emotionele trigger.

Op facebook is het soms wel lachen om extreem nieuws te checken en dan eventueel te ontmaskeren als hoax.  

BrokxMedia - Audiovisueel Ontwerp
Boeiende Bedrijfsfilms, Commercials & Onlinevideo
Bezig met een korte film. De eerst teaser staat hier:
https://www.facebook.com/KoekjesKorteFilm/videos/411303572584235/
Pagina's: [1] 2  


Partners

HL wordt gefinancierd door

Volg ons