Norbert Bakker

Sterker nog: dit is al ingevoerd, want dat is precies wat de VBAR beoogt en inhoudt De zelfstandigenwet zet de deur weer op een kier maar introduceert daarbij wel het sectorale rechtsvermoeden, de ondernemerseisen en de sociale zekerheid: dit maakt het voor bijvoorbeeld postbezorgers financieel veel onaantrekkelijker om als zelfstandige te gaan werken. Gekscherend: misschien moeten we dat gewoon doen: zelfstandigheid als vrije keuze (maar met voorwaarden én een prijs) De fiscale voordelen verdwijnen, ongeacht het wel of niet nemen van maatregelen. Dat is geen conclusie maar een constatering.

...of zwangerschap (dat heeft véél meer impact) , zieke partner (daar kan ik zelf het nodige over vertellen) Maar, eerlijkheidshalve, : hoewel heel belangrijke onderwerpen zou ik iets kiezen met een wat positievere insteek: groeistuipen, personeel aannemen, internationaal zakendoen, omgaan met (sociale) media etc. Dat lijken me bij uitstek ook onderwerpen waar er ook meer wisselwerking is tussen jong en oud omdat ouderen daar ook veel kunnen leren van jonge ondernemers

Nee. Er geldt alleen een verlaagd urencriterium (van 800 ipv 1225 uur) voor ondernemers die een arbeidsongeschiktheidsuitkering (zoals WIA, WAO, WAZ, Wajong of Ziektewet) ontvangen. (En bij zwangerschap/bevallingsverlof mag de ondernemer de niet gewerkte uren gedurende 16 weken opgeven als wel-gewerkte uren voor het bereiken van de 1225 uren norm) Andere vormen van compensatie of dispensatie bestaan er wettelijk niet: is inderdaad ondernemersrisico waarvoor je zelf een buffer aan moet leggen en/of je privaat tegen kunt verzekeren. Goede private arbeidsongeschiktheidsverzekeraars bieden vaak dekking bij mantelzorg: de niet gewerkte uren worden dan geheel of of gedeeltelijk vergoed vanuit de verzekering. Echter:dan moet het echt gaan om een langdurige mantelzorgsituatie. Kinderen die ziek zijn op moeten halen valt onder de gekozen wachttijd / eigen risico

Het was dan ook een best wel grote open deur 😉. Uiteraard blijft zelfstandig ondernemerschap lonend, maar met name voor urenschrijvers is de tijd van ontslag nemen en in dezelfde branche met hetzelfde werk het dubbele aan netto inkomen overhouden wel voorbij omdat je straks echt aantoonbaar sociale zekerheid en pensioen moet inkopen én de fiscale voordelen grotendeels zijn afgebouwd. Maar veel belangrijker nog: de vraag naar ZZP-ers is afgenomen (42% van de opdrachtgevers verwacht minder inzet, slechts 3% rekent op een kleine toename); dit drukt de prijs waardoor het verschil met loondienst kleiner wordt.

De discussie over zelfstandigen en schijnzelfstandigheid sleept al jaren voort. Met de Wet DBA kwam er onzekerheid, met het wetsvoorstel VBAR probeert het kabinet die onzekerheid te verkleinen, maar inmiddels ligt er ook een alternatief op tafel: de Zelfstandigenwet. Wat is die Zelfstandigenwet precies? En waarin verschilt zij wezenlijk van DBA en VBAR? In deze blog zet ik de verschillen helder op een rij (met ondersteuning van Claude AI): Een korte terugblik: waarom dit zo’n groot dossier isSinds het afschaffen van de VAR in 2016 worstelen zzp’ers, opdrachtgevers en handhavers met dezelfde vraag: wanneer is iemand écht zelfstandig en wanneer feitelijk werknemer? De Wet DBA moest dit verduidelijken, maar leidde juist tot: grote onzekerheid, terughoudendheid bij opdrachtgevers, en een jarenlang handhavingsmoratorium. Het resultaat: een arbeidsmarkt waarin iedereen het gevoel heeft “iets fout te kunnen doen”, zonder precies te weten wat. Wet DBA: beoordelen achterafDe Wet DBA draait om één centrale vraag: is er sprake van een arbeidsovereenkomst? Kenmerken: Beoordeling achteraf Toetsing op basis van rechtspraak (gezag, arbeid, loon) Ondernemerschap speelt nauwelijks een zelfstandige rol Weinig ruimte voor de bedoeling van partijen In de praktijk betekende dit dat een zzp’er zich als ondernemer kon gedragen, maar alsnog als werknemer werd aangemerkt als de feitelijke uitvoering daar aanleiding toe gaf. VBAR: meer duidelijkheid, maar dezelfde denkrichtingDe VBAR (Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden) is bedoeld om de DBA te verbeteren, niet om het systeem fundamenteel te veranderen. Wat verandert er? Criteria uit recente Hoge Raad-arresten (zoals Deliveroo) worden gecodificeerd Ondernemerschapskenmerken worden explicieter meegewogen Er komt een rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage uurtarieven Wat blijft hetzelfde? De beoordeling blijft achteraf De kernvraag blijft: is dit eigenlijk geen arbeidsovereenkomst? De arbeidsrelatie staat centraal, niet het ondernemerschap VBAR is daarmee een verfijning van DBA, maar geen echte koerswijziging. De Zelfstandigenwet: een andere startvraagDe Zelfstandigenwet kiest bewust een andere invalshoek. Niet: is dit geen arbeidsovereenkomst? Maar: is hier sprake van zelfstandig ondernemerschap? Dat lijkt een subtiel verschil, maar het effect is groot. 1. Eerst zelfstandigheid toetsenDe wet introduceert een zelfstandigentoets, waarin gekeken wordt naar: ondernemingskenmerken (KvK, btw, investeringen), meerdere opdrachtgevers, eigen risico en verantwoordelijkheid, voorzieningen zoals AOV en pensioen. 2. Daarna de werkrelatiePas als iemand als zelfstandige kwalificeert, wordt gekeken naar de concrete werkrelatie: mate van vrijheid, gezagsverhouding, organisatorische inbedding. 3. Meer zekerheid voorafHet systeem is nadrukkelijk gericht op: voorspelbaarheid vooraf duidelijkheid erkenning van de bewuste keuze voor ondernemerschap De belangrijkste verschillen op een rij Waarom dit debat zo fundamenteel isDe keuze tussen VBAR en de Zelfstandigenwet is méér dan een technisch-juridische discussie. Het is een principiële vraag: zien we zelfstandigen primair als potentiële werknemers, of als ondernemers met eigen verantwoordelijkheid? De VBAR blijft dicht bij het arbeidsrecht denken. De Zelfstandigenwet probeert het ondernemerschap opnieuw als uitgangspunt te nemen. Welke route uiteindelijk wordt gekozen, zal grote gevolgen hebben voor: de flexibiliteit van de arbeidsmarkt, de positie van professionals, en de bereidheid van opdrachtgevers om met zzp’ers te werken. Tot slot: de prijs die we als ondernemers gaan betalen voor duidelijkheidWat vaststaat: niets doen is geen optie meer. De handhaving komt eraan, en duidelijkheid is dringend nodig. De vraag is alleen welke vorm van duidelijkheid we willen. Wat ook vaststaat is de prijs de zelfstandigen daarvoor gaan betalen: de fiscale voordelen van zelfstandig ondernemerschap worden afgebouwd naar nul en zelfstandig ondernemerschap wordt in de nabije toekomst financieel en fiscaal ongunstiger dan een baan in loondienst. Is dat erg? Het doet in ieder geval pijn in de portemonnee. Maar het trekt ook de angel uit de discussie over vermeende fiscale profiteurs en zelfstandigen die niet of nauwelijks bijdragen aan sociale voorzieningen en weinig tot geen belasting betalen: zelfstandig ondernemerschap als een bewuste keuze in plaats van fiscaal voordeel. Wat vind jij?

Als er geen objectieve uitzonderingsgrond is, dan horen de arbeidsvoorwaarden voor iedereen met dezelfde functie hetzelfde te zijn. Als de ene die er bij komt dus betere primaire of secundaire arbeidsvoorwaarden weet uit te onderhandelen, dan horen die ook voor de anderen in dezelfde functie te gelden (ze kunnen die rechten ook afdwingen), en gelden die ook voor alle toekomstige werknemers met diezelfde functie.

Uitzonderingen op de diverse wetten omtrent gelijke behandeling zijn toegestaan als deze objectief te rechtvaardigen zijn (bijv. op basis van een specifieke functie). Koppel het dus aan een functie, niet aan een persoon.

Variëren in primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden kan en mag, maar alleen op functieniveau en niet per persoon: 2 mensen met dezelfde functie krijgen dezelfde arbeidsvoorwaarden. Voor de veiligheid zou ik het koppelen aan een bepaald functieniveau en het goed vastleggen en communiceren : dat voorkomt discussie over willekeur en scheve gezichten. Pas vooral op dat je de schijn van leeftijd- en genderdiscriminatie vermijdt, juist daarom koppelen aan functies / functieniveau’s. Iets voor een goede HR adviseur.

De compagnon hoeft ook niet “te onderhandelen met derden”: jij bent vrij om jouw aandelen zelf aan derden te verkopen als jouw compagnon niet de gewenste prijs wil betalen… maar ook dat zou ik vooral bespreken met een jurist.

@Maxn : TS geeft het volgende aan: Op basis daarvan lijkt vrijwillige voortzetting (al dan niet gedeeltelijk) hier mogelijk.

Zoals al vermeld door StevenK is vrijwillige voortzetting pensioen mogelijk voor max 10 jaar. Gelet op de compensatieregeling ben je niet de eerste en zeker niet de enige die met deze gedachte speelt. Houd er wel rekening mee dat vrijwillige voorzetting relatief duur is omdat je alle kosten - inclusief werkgeversdeel - zelf gaat betalen: ten opzichte van je oude werknemersbijdrage zullen de kosten met een factor 3 tot 4 toenemen (bij ABP is de werknemersbijdrage gemiddels 30% van de totale kosten) Nee, jaarruimte is iets exclusiefs voor derde pijler pensioenopbouw en kan niet gebruikt of aangewend worden voor 2e pijler werknemerspensioen. Wel kun je kijken of je nog kunt bijsparen via ABP Extrapensioen: ABP kan je helpen met het berekenen van de fiscale (rest)ruimte

De Stichting van de Arbeid, De werkvereniging, het OCTAS rapport en nu de Raad van State concluderen al jaren dat het huidige WIA stelsel veel te complex is, en er in plaats van nog complerere uitbreidingen zoals de BAZ, beter gekozen kan worden voor een brede basisverzekering tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid voor alle werkenden, ongeacht of je zelfstandig, in loondienst of uitzend/oproepkracht bent. Iedereen weet dat het huidige systeem op de schop moet, maar het ontbreekt aan politieke wil bij de politiek, werkgeversorganisaties en vakbonden: die zien zo'n ingrijpende wijziging van het arbeidsrecht en sociale zekerheidsstelsel kennelijk liever niet.

Update Verplichte AOV 15-12-2025 De verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers is volgens de Raad van State te ingewikkeld en onuitvoerbaar. De regering moet eerst de problemen met de huidige WIA-regeling oplossen voordat aan een zzp-verzekering wordt begonnen. De verzekering is onderdeel van het bredere arbeidsmarkt- en pensioenakkoord, maar stuit op kritiek. Lees het volledige artikel: https://fd.nl/politiek/1580536/raad-van-state-zeer-kritisch-over-verplichte-verzekering-arbeidsongeschiktheid-voor-zzpers Commentaar NB: De Raad van State vindt het huidige BAZ-voorstel te complex en onuitvoerbaar. Dat zijn wat mij betreft communicerende vaten: de regeling is complexer gemaakt om deze eerlijker (voor mensen met een bestaande verzekering en voor mensen met 2 jaar schenkkring), goedkoper en beter uitvoerbaar te maken. Maar zelfs met 2 jaar wachttijd en een ander - simpeler - arbeidsongeschiktheids-criterium - blijft de bottleneck de keuringcapaciteit van het UWV. Het tekort aan verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen moet linksom of rechtsom worden opgelost. De regeling minder complex maken: bijvoorbeeld een WAZ 2.0. waaraan iedereen verplicht deel moet nemen lost dan ook niets op: het wordt oneerlijker, duurder en nog minder uitvoerbaar. En simpelweg niets doen, niet invoeren? Dat gaat ten koste van veel geld van het Europees Herstel en Veerkrachtfonds....en bovendien is het een onderdeel van het Pensioenakkoord: niets doen mag voor veel ondernemers wellicht wenselijk zijn, maar de politiek ziet dat anders

Wow, @StevenK, wat een mooi bericht en mooie stap! Gefeliciteerd, en zullen we binnenkort nog een keer bijpraten/lunchen? 😉

Ik vermoed alleen wel dat de werkmij wel een sociale verzekeringsplicht heeft voor deze DGA ( tenzij je het ontslag onmogelijk maakt via o.a. letteraandelen) Ben benieuwd of de Belastingsdienst hier akkoord gaat met een heffing over iets anders dan het gebruikelijke loon. Wat denk jij @Joost Rietveld ?