Norbert Bakker

De discussie over zelfstandigen en schijnzelfstandigheid sleept al jaren voort. Met de Wet DBA kwam er onzekerheid, met het wetsvoorstel VBAR probeert het kabinet die onzekerheid te verkleinen, maar inmiddels ligt er ook een alternatief op tafel: de Zelfstandigenwet. Wat is die Zelfstandigenwet precies? En waarin verschilt zij wezenlijk van DBA en VBAR? In deze blog zet ik de verschillen helder op een rij (met ondersteuning van Claude AI): Een korte terugblik: waarom dit zo’n groot dossier isSinds het afschaffen van de VAR in 2016 worstelen zzp’ers, opdrachtgevers en handhavers met dezelfde vraag: wanneer is iemand écht zelfstandig en wanneer feitelijk werknemer? De Wet DBA moest dit verduidelijken, maar leidde juist tot: grote onzekerheid, terughoudendheid bij opdrachtgevers, en een jarenlang handhavingsmoratorium. Het resultaat: een arbeidsmarkt waarin iedereen het gevoel heeft “iets fout te kunnen doen”, zonder precies te weten wat. Wet DBA: beoordelen achterafDe Wet DBA draait om één centrale vraag: is er sprake van een arbeidsovereenkomst? Kenmerken: Beoordeling achteraf Toetsing op basis van rechtspraak (gezag, arbeid, loon) Ondernemerschap speelt nauwelijks een zelfstandige rol Weinig ruimte voor de bedoeling van partijen In de praktijk betekende dit dat een zzp’er zich als ondernemer kon gedragen, maar alsnog als werknemer werd aangemerkt als de feitelijke uitvoering daar aanleiding toe gaf. VBAR: meer duidelijkheid, maar dezelfde denkrichtingDe VBAR (Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden) is bedoeld om de DBA te verbeteren, niet om het systeem fundamenteel te veranderen. Wat verandert er? Criteria uit recente Hoge Raad-arresten (zoals Deliveroo) worden gecodificeerd Ondernemerschapskenmerken worden explicieter meegewogen Er komt een rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage uurtarieven Wat blijft hetzelfde? De beoordeling blijft achteraf De kernvraag blijft: is dit eigenlijk geen arbeidsovereenkomst? De arbeidsrelatie staat centraal, niet het ondernemerschap VBAR is daarmee een verfijning van DBA, maar geen echte koerswijziging. De Zelfstandigenwet: een andere startvraagDe Zelfstandigenwet kiest bewust een andere invalshoek. Niet: is dit geen arbeidsovereenkomst? Maar: is hier sprake van zelfstandig ondernemerschap? Dat lijkt een subtiel verschil, maar het effect is groot. 1. Eerst zelfstandigheid toetsenDe wet introduceert een zelfstandigentoets, waarin gekeken wordt naar: ondernemingskenmerken (KvK, btw, investeringen), meerdere opdrachtgevers, eigen risico en verantwoordelijkheid, voorzieningen zoals AOV en pensioen. 2. Daarna de werkrelatiePas als iemand als zelfstandige kwalificeert, wordt gekeken naar de concrete werkrelatie: mate van vrijheid, gezagsverhouding, organisatorische inbedding. 3. Meer zekerheid voorafHet systeem is nadrukkelijk gericht op: voorspelbaarheid vooraf duidelijkheid erkenning van de bewuste keuze voor ondernemerschap De belangrijkste verschillen op een rij Thema Wet DBA VBAR Zelfstandigenwet Toetsmoment Achteraf Achteraf Vooraf Centrale vraag Geen arbeidsovereenkomst? Geen arbeidsovereenkomst? Echt ondernemerschap? Focus Arbeidsrelatie Arbeidsrelatie Ondernemerschap Ondernemerseisen Niet vereist Meegewogen Centraal criterium Sociale voorzieningen Geen minimum Geen minimum AOV & pensioen benadrukt Rechtszekerheid Laag Middelmatig Hoog (beoogd) Waarom dit debat zo fundamenteel isDe keuze tussen VBAR en de Zelfstandigenwet is méér dan een technisch-juridische discussie. Het is een principiële vraag: zien we zelfstandigen primair als potentiële werknemers, of als ondernemers met eigen verantwoordelijkheid? De VBAR blijft dicht bij het arbeidsrecht denken. De Zelfstandigenwet probeert het ondernemerschap opnieuw als uitgangspunt te nemen. Welke route uiteindelijk wordt gekozen, zal grote gevolgen hebben voor: de flexibiliteit van de arbeidsmarkt, de positie van professionals, en de bereidheid van opdrachtgevers om met zzp’ers te werken. Tot slot: de prijs die we als ondernemers gaan betalen voor duidelijkheidWat vaststaat: niets doen is geen optie meer. De handhaving komt eraan, en duidelijkheid is dringend nodig. De vraag is alleen welke vorm van duidelijkheid we willen. Wat ook vaststaat is de prijs de zelfstandigen daarvoor gaan betalen: de fiscale voordelen van zelfstandig ondernemerschap worden afgebouwd naar nul en zelfstandig ondernemerschap wordt in de nabije toekomst financieel en fiscaal ongunstiger dan een baan in loondienst. Is dat erg? Het doet in ieder geval pijn in de portemonnee. Maar het trekt ook de angel uit de discussie over vermeende fiscale profiteurs en zelfstandigen die niet of nauwelijks bijdragen aan sociale voorzieningen en weinig tot geen belasting betalen: zelfstandig ondernemerschap als een bewuste keuze in plaats van fiscaal voordeel. Wat vind jij?

Als er geen objectieve uitzonderingsgrond is, dan horen de arbeidsvoorwaarden voor iedereen met dezelfde functie hetzelfde te zijn. Als de ene die er bij komt dus betere primaire of secundaire arbeidsvoorwaarden weet uit te onderhandelen, dan horen die ook voor de anderen in dezelfde functie te gelden (ze kunnen die rechten ook afdwingen), en gelden die ook voor alle toekomstige werknemers met diezelfde functie.

Uitzonderingen op de diverse wetten omtrent gelijke behandeling zijn toegestaan als deze objectief te rechtvaardigen zijn (bijv. op basis van een specifieke functie). Koppel het dus aan een functie, niet aan een persoon.

Variëren in primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden kan en mag, maar alleen op functieniveau en niet per persoon: 2 mensen met dezelfde functie krijgen dezelfde arbeidsvoorwaarden. Voor de veiligheid zou ik het koppelen aan een bepaald functieniveau en het goed vastleggen en communiceren : dat voorkomt discussie over willekeur en scheve gezichten. Pas vooral op dat je de schijn van leeftijd- en genderdiscriminatie vermijdt, juist daarom koppelen aan functies / functieniveau’s. Iets voor een goede HR adviseur.

De compagnon hoeft ook niet “te onderhandelen met derden”: jij bent vrij om jouw aandelen zelf aan derden te verkopen als jouw compagnon niet de gewenste prijs wil betalen… maar ook dat zou ik vooral bespreken met een jurist.

@Maxn : TS geeft het volgende aan: Op basis daarvan lijkt vrijwillige voortzetting (al dan niet gedeeltelijk) hier mogelijk.

Zoals al vermeld door StevenK is vrijwillige voortzetting pensioen mogelijk voor max 10 jaar. Gelet op de compensatieregeling ben je niet de eerste en zeker niet de enige die met deze gedachte speelt. Houd er wel rekening mee dat vrijwillige voorzetting relatief duur is omdat je alle kosten - inclusief werkgeversdeel - zelf gaat betalen: ten opzichte van je oude werknemersbijdrage zullen de kosten met een factor 3 tot 4 toenemen (bij ABP is de werknemersbijdrage gemiddels 30% van de totale kosten) Nee, jaarruimte is iets exclusiefs voor derde pijler pensioenopbouw en kan niet gebruikt of aangewend worden voor 2e pijler werknemerspensioen. Wel kun je kijken of je nog kunt bijsparen via ABP Extrapensioen: ABP kan je helpen met het berekenen van de fiscale (rest)ruimte

De Stichting van de Arbeid, De werkvereniging, het OCTAS rapport en nu de Raad van State concluderen al jaren dat het huidige WIA stelsel veel te complex is, en er in plaats van nog complerere uitbreidingen zoals de BAZ, beter gekozen kan worden voor een brede basisverzekering tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid voor alle werkenden, ongeacht of je zelfstandig, in loondienst of uitzend/oproepkracht bent. Iedereen weet dat het huidige systeem op de schop moet, maar het ontbreekt aan politieke wil bij de politiek, werkgeversorganisaties en vakbonden: die zien zo'n ingrijpende wijziging van het arbeidsrecht en sociale zekerheidsstelsel kennelijk liever niet.

Update Verplichte AOV 15-12-2025 De verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers is volgens de Raad van State te ingewikkeld en onuitvoerbaar. De regering moet eerst de problemen met de huidige WIA-regeling oplossen voordat aan een zzp-verzekering wordt begonnen. De verzekering is onderdeel van het bredere arbeidsmarkt- en pensioenakkoord, maar stuit op kritiek. Lees het volledige artikel: https://fd.nl/politiek/1580536/raad-van-state-zeer-kritisch-over-verplichte-verzekering-arbeidsongeschiktheid-voor-zzpers Commentaar NB: De Raad van State vindt het huidige BAZ-voorstel te complex en onuitvoerbaar. Dat zijn wat mij betreft communicerende vaten: de regeling is complexer gemaakt om deze eerlijker (voor mensen met een bestaande verzekering en voor mensen met 2 jaar schenkkring), goedkoper en beter uitvoerbaar te maken. Maar zelfs met 2 jaar wachttijd en een ander - simpeler - arbeidsongeschiktheids-criterium - blijft de bottleneck de keuringcapaciteit van het UWV. Het tekort aan verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen moet linksom of rechtsom worden opgelost. De regeling minder complex maken: bijvoorbeeld een WAZ 2.0. waaraan iedereen verplicht deel moet nemen lost dan ook niets op: het wordt oneerlijker, duurder en nog minder uitvoerbaar. En simpelweg niets doen, niet invoeren? Dat gaat ten koste van veel geld van het Europees Herstel en Veerkrachtfonds....en bovendien is het een onderdeel van het Pensioenakkoord: niets doen mag voor veel ondernemers wellicht wenselijk zijn, maar de politiek ziet dat anders

Wow, @StevenK, wat een mooi bericht en mooie stap! Gefeliciteerd, en zullen we binnenkort nog een keer bijpraten/lunchen? 😉

Ik vermoed alleen wel dat de werkmij wel een sociale verzekeringsplicht heeft voor deze DGA ( tenzij je het ontslag onmogelijk maakt via o.a. letteraandelen) Ben benieuwd of de Belastingsdienst hier akkoord gaat met een heffing over iets anders dan het gebruikelijke loon. Wat denk jij @Joost Rietveld ?

De afgelopen weken hebben de brancheorganisatie voor verzekeringsadviseurs Adfiz en de beroepsvereniging voor inkomensadviseurs RADI - AOV hard gewerkt aan het handboek "BAZ in praktijk", over de wet Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen. Gisteren overhandigden Mark van Westerlaak (Adfiz) en Annemieke Postema (RADI-AOV) vol trots de eerste exemplaren aan Gary Dame (RADI Beroepsfederatie) en Roger van der Linden (Adfiz). Een mooie samenwerking! Adfiz en RADI-AOV hopen hiermee (medewerkers van) financieel adviseurs, verzekeraars, boekhoudkantoren, accountants, administratiekantoren, fiscalisten, financial planners, hypotheekadviseurs, schenkkringen en iedereen die zich met AOV bezighoudt of interesse heeft in de ontwikkelingen rondom de BAZ, van nuttige en bruikbare informatie te voorzien. De eerste versie van het gratis digitale handboek valt te bestellen door te mailen naar info@radi-aov.nl met als onderwerp "handboek BAZ". Vergeet je vervolgens ook niet in te schrijven voor de verzendlijst: dan krijg je automatisch updates toegestuurd. Belangrijk omdat er nog veel kan en zal wijzigen in de BAZ tijdens de behandeling van de wet door de 2e en eerste Kamer.

Als rechtgeaarde ondernemer ben ik altijd op zoek naar leuke nieuwe klanten, maar als HL-lid en moderator "van dit kaliber"😊😉, laat ik het initiatief voor contact over aan de ander. (Via PM inmiddels afspraak gemaakt voor een eerste vrijblijvende kennismaking)

Denk even andersom: waarom zouden compagnon 1 en 2 jou nodig hebben? Stel dat compagnon 1 en 2 het samen gaan doen, wat is dan jouw toegevoegde waarde? En welke rol speelt jouw werkgever hierin? Financier, aandeelhouder, mede-beleidsbepaler of feitelijke leider? Is er al gesproken over aandelenbelang, hoe is dat verdeeld tussen jouw/jullie en de werkgever? Anders loop je tegen de Ward genoemde problatiek van schijnzelfstandigheid aan of tegen fictieve dienstverbanden (daar zit overigens wel een fundamenteel verschil tussen)

Heb je het al gemerkt? Vlaggen in de straten, korting op gebak bij de Jumbo op vertoning van je KvK inschrijving, overal feest en vanavond - na de televisietoespraak door de Koning aan alle zelfstandigen (hij benadrukt de economische waarde van ondernemers, die zorgen voor banen, groei en welvaart) - een speciaal ondernemersconcert in de grachten van Amsterdam dat integraal wordt uitgezonden door de NPO en de commerciëlen met een afsluitend vuurwerk. Niet? Niet erg hoor. Morgen weer een dag. Het is immers elke dag ondernemersdag 😉 Maar eh, toch gefeliciteerd heh!

@Marloes d H hamvraag: wil je een ANBI status? Als bestuurder jezelf in laten huren door de stichting is bij een ANBI tegenwoordig lastig tot nagenoeg onmogelijk gelet op de eisen die aan de ANBI status worden gesteld. Een salaris voor de bestuurders is bij een ANBI sowieso niet toegestaan, tenzij de stichting een raad van Toezicht of Raad van Commissarissen heeft die als beleidsbepaler fungeert. Zie voor specifieke voorwaarden die aan de ANBI worden gesteld deze link en deze link. Wil je geen ANBI status, dan wordt doneren en schenken voor de gevers minder aantrekkelijk en ben je als maatschappelijk doel mogelijk minder "betrouwbaar"

Beste @smokey bites , allereerst welkom op Higherlevel! Of je nu een investeerder of een lening zoekt: het begin is een goed plan en cijfers waaruit blijkt dat jij als ondernemer en jouw bedrijf de moeite van het investeren of lenen waard zijn. Waarom moet je blijven bijspringen? Weet je zeker dat meer geld dat probleem ook structureel oplost?

Ongetwijfeld...en mijn nuance zit in dat woordje "net" 😉

Nee, dat kantelpunt hebben we in 1986 al bereikt... Werknemer en ondernemer worden in (min of meer) gelijke mate weggevaagd door AI of en andere disruptie. Alleen is de gemiddelde ondernemer net iets beter in staat om om te gaan met verandering omdat ze niet alleen de bedreiging van veranderingen beter opvangen maar ook de kansen die die veranderingen met zich meebrengen sneller benutten. Intelligence is the ability to adapt to change. (Toegeschreven aan Stephen Hawking en Albert Einstein maar allemaal schatplichtig aan Charles Darwin: "It is not the strongest of the species that survive, nor the most intelligent, but the one most responsive to change.”)

Mod commentaar: Off topic posts over mate van AI (91% volgens Quillbot) in de startpost verborgen. De combinatie nieuwe gebruiker, first post, 91% AI en een link riekt inderdaad al snel naar spam. Maar er kan ook gewoon sprake zijn van iemand die het Nederlands minder goed machtig is of om andere redenen zijn of haar vraag via AI heeft gemaakt of verrijkt (wat steeds vaker voorkomt) In dit geval hebben we te maken met een (voor mods) tot een persoon te herleiden profiel dat niet helemaal volstaat met links. Plus het is een best interessante aan ondernemen gerelateerde vraag, ook nog eens een vraag die niet al 10.000 keer gesteld en beantwoord is, én er hebben al meerdere leden inhoudelijk gereageerd. In dat geval verwijderen we alleen de link in de post, verwijzen we naar de forumregels en geven we verse leden een het voordeel van de twijfel en een warm welkom. En Bij twijfel over (AI)-spam kun je uiteraard een modmelding doen!😘

@Signature hoe kom je erachter dat er terechte gebreken zijn zonder eerst een andere boekhouder in te schakelen om die terechte gebreken vast te stellen?

Spot On, zonder overleg met en toestemming van verzekeraar is er sowieso geen dekking want verhuur wordt standaard uitgesloten (en private lease wordt door verzekeraars gelijk gesteld aan verhuur).

Dan waren dan zeer waarschijnlijk 3 landelijk werkende Arbo-diensten, want dat is een voorwaarde die de MKB Verzuimontzorgverzekering stelt aan samenwerkende Arbo-diensten. Een lokale of regionale Arbodienst kan (nog) niet gecombineerd worden met een MKB Verzuimontzorgverzekering. Dat is soms jammer omdat zo'n lokale of regionale partij vaak beter naar de werkgever luistert en meer balans brengt in de belangen van werknemer én werkgever dan de landelijke partijen.

Ik hoefde gelukkig maar een kleiner deel te (her)financieren. Ik heb ook hele goede ervaringen met Voordegroei: die doen (overname)financieringen in het MKB vanaf € 250.000,- (en waar nodig ook onder BMKB-voorwaarden)