Fred Wiersma

De waarde van oplichters

Gepubliceerd op 15 oktober 2008 | (7 reacties) | Ga naar het bijbehorende forumtopic

Regelmatig komen ook op deze site voorbeelden langs van mensen die zich belazerd voelen. Terecht? Oplichters zijn vaak succesvol omdat ze een beroep doen op de menselijke zwaktes. En ik beweer dat oplichters een nuttige functie hebben in onze maatschappij. Waarom?

Eerst wat achtergrond. In de Katholieke kerk worden menselijke zwaktes prachtig beschreven als hoofdzondes:

Trots / ijdelheid

Een oplichter verkoopt je iets door te appelleren aan je ijdelheid. Je wordt er mooier van, of het geeft je een goed gevoel. Tot het moment dat je je realiseert hoeveel je er voor betaalde... Nepjuwelen met prachtige certificaten van echtheid, land kopen wat 10 meter onder water ligt, het gebeurt echt nog steeds. Vooral de mensen die nu denken, 'dat zal mij niet gebeuren' hebben vermoedelijk aardig wat van deze zwakte.

Hebzucht

Easy money. Goudkoorts. Heel veel mensen zijn gevoelig voor deze variant. Balletje balletje op straat is daar wel een voorbeeld van. Maar ook meedoen aan allerlei pyramidespelletjes (bedrag inleggen, en andere sukkels werven dat ook te doen in de hoop op grote winst). Bij ondernemers zijn dat vaak de 'onmogelijke' deals, te mooi om waar te zijn.

Lust

Zeg maar de immateriele variant van hebzucht. Mooie spionnes die geheimen ontfutselen bijvoorbeeld. Misschien ook die fraaie dame / heer die jou iets duurs aansmeert met andere dan puur zakelijke argumenten? Sex sells, after all...

Jaloezie

De buren hebben het (of de concurrent), dus ik moet het ook hebben. 'Uw concurrent doet het veel beter door met China te handelen. Wij hebben goede contacten daar, dus doe zaken met ons!' Mooi als dat waar is, maar wel even checken voor je geld overmaakt!

Onmatigheid

Voor oplichters denk ik het minst interessant om te gebruiken.

Woede

Ook dat vinden oplichters zelden nuttig om op in te spelen. Iemand boos maken is een risico op zich.

Luiheid / gemakzucht

Niet controleren van wat een oplichter zegt. 'Het zal wel goed zijn.' Maar ook: niet nadenken. Klopt dat verhaal wel? Als het te mooi is om waar te zijn, is het te mooi om waar te zijn!

Dus waarom zijn oplichters nuttig? In alle gevallen van oplichting kun je vrij snel zien welke zwaktes van de slachtoffers gebruikt zijn. Je kunt de zeven hoofdzondes ook wel ego noemen. In het boeddhisme wordt gesteld dat het menselijk ego oorzaak is van alle lijden. En dat het loslaten van je ego je uiteindelijk verder brengt.

Oplichters confronteren ons op pijnlijke wijze met onze zwaktes. Als we bereid zijn om daar naar te kijken kunnen we weer een hoop over onszelf leren. Als we dat niet doen, en alle schuld bij die slechte oplichter leggen, ontkennen we onze eigen rol in die oplichting en trappen we een volgende keer gezellig weer in diezelfde valkuil. En laten we onszelf niets wijsmaken: we zijn allemaal gevoelig voor bepaalde vormen van oplichting. De kunst is te leren herkennen wanneer en hoe je ego je laat meeslepen. En kijk dan ook eens op Wikipedia over dit onderwerp.

Kortom, laat je regelmatig oplichten! Een goede oefening in nederigheid en zelfkennis.

7 Reacties